ชื่อเข้าใช้งาน

รหัสผ่าน

สรุปแผนพัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำ


     ประชาชนในจังหวัดเชียงใหม่ส่วนใหญ่อาศัยน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภคและน้ำเพื่อการเกษตรจากลำน้ำปิงเป็นหลัก ประกอบกับลำน้ำสาขาที่สำคัญอื่นๆ อีก เช่น ลำน้ำแม่แตง แม่กวง แม่ขาน แม่แจ่ม เป็นต้น ซึ่งโดยสภาพพื้นที่ตอนบนของจังหวัดเป็นเทือกเขาปกคลุมด้วยป่าไม้และมีพื้นที่ราบตามลุ่มน้ำสาขา อีกทั้งด้วยลักษณะทางกายภาพและภูมิประเทศดังกล่าว จึงทำให้จังหวัดเชียงใหม่มีแหล่งน้ำธรรมชาติและแหล่งน้ำที่พัฒนาแล้วหลายแหล่งทั้งนี้เพื่อการอุปโภคบริโภคและเพื่อการเกษตร แต่อย่างไรก็ตามจากการลงพื้นที่สำรวจข้อมูลและการระดมความคิดเห็นจากประชาชนในท้องที่ ยังพบว่าประชาชนของจังหวัดก็ยังประสบกับปัญหาจากการใช้น้ำหลายประการ ทั้งการขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค และเพื่อการเกษตร ปัญหาแหล่งน้ำ ตื้นเขิน/ชำรุด ทำให้น้ำไม่สามารถไหลเข้ามาถึงในพื้นที่เกษตรได้อย่างทั่วถึง ปัญหาน้ำท่วมในช่วงฤดูฝน ปัญหาน้ำไม่มีคุณภาพ รวมถึงปัญหาน้ำเน่าเสียในเขตชุมชน ซึ่งสามารถสรุปปัญหาแต่ละด้านได้ดังนี้
1.             พื้นที่เกษตรขยายตัวไปจนเกินศักยภาพของทรัพยากรน้ำในลุ่มน้ำ โดยเฉพาะมีการเพาะปลูกที่มีการใช้น้ำในฤดูแล้งเพิ่มขึ้นเป็นปริมาณมาก เช่น ในลุ่มน้ำแม่กวง
2.             ปัญหาการขาดแคลนน้ำสะอาดเพื่ออุปโภคบริโภค โดยเฉพาะในพื้นที่ระดับหมู่บ้าน โดยมีการใช้ระบบประปาหมู่บ้านเพื่อการอุปโภคบริโภคยังไม่ครบถ้วนทุกหมู่บ้าน และระบบประปาที่มีอยู่ยังมีปัญหาด้านคุณภาพของน้ำประปา เช่น เป็นสนิมเหล็ก หินปูน ขุ่นและเป็นตะกอนไม่สามารถนำมาใช้ได้
3.             การขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตรในฤดูแล้ง มีความวิกฤตในลุ่มน้ำสาขาคือ แม่กวง แม่ขาน ทำให้ไม่มีปริมาณน้ำในลุ่มแม่น้ำปิงตอนบน ทั้งพื้นที่การเกษตรนอกเขตและในเขตชลประทาน ทั้งนี้เนื่องจากมีการใช้น้ำเป็นปริมาณมากในภาคการเกษตร การใช้น้ำในพื้นที่ชลประทานมีประสิทธิภาพต่ำ ขาดแหล่งเก็บกักน้ำส่วนเกินในฤดูฝน และขาดระบบการจัดสรรน้ำในกิจกรรมต่างๆ
4.             สภาพน้ำใต้ดินส่วนใหญ่อยู่ในสภาพดี ยกเว้นบางพื้นที่ต้องมีมาตรการควบคุมการนำน้ำบาดาลมาใช้เพื่อการเกษตรเกินศักยภาพ
5.             ปัญหาด้านคุณภาพน้ำในลำน้ำธรรมชาติ มีปัญหามากในเขตพื้นที่เมือง ที่มีเขตอุตสาหกรรม และหมู่บ้านจัดสรร
6.             การบุกรุกลำน้ำธรรมชาติ แม่น้ำหลัก ลำน้ำสาขา หนอง บึง และลำเหมือง ทำให้เกิดปัญหากีดขวางการไหลของน้ำ ก่อให้เกิดปัญหาต่อเนื่องด้านน้ำและอื่นๆ เช่น น้ำท่วม การกัดเซาะและการพังทลายของดิน และเป็นการทำลายพื้นที่ชุ่มน้ำ
7.             ปัญหาด้านอุทกภัยที่เกิดขึ้นในลุ่มน้ำปิง ทั้งอุทกภัยแบบน้ำท่วมขังในพื้นที่ลุ่มน้ำปิงที่มีความเสี่ยง ลุ่มน้ำสาขาซึ่งมีโอกาสน้ำท่วมสูง ได้แก่ แม่น้ำปิง แม่แตง แม่ขาน และอุทกภัยแบบน้ำท่วมไหลหลาก ในพื้นที่ลุ่มน้ำที่มีความเสี่ยง คือ ลุ่มน้ำแม่ริม แม่แจ่ม แม่ขาน เกิดน้ำเซาะตลิ่ง พนังกั้นน้ำเสียหาย
 
      นอกจากนี้ในด้านการบริหารจัดการน้ำในลุ่มน้ำปิง มีปัญหาการขาดแคลนน้ำต้นทุน เช่น ในลุ่มน้ำแม่แตง แม่กวง เป็นต้น และขาดการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการน้ำโดยชุมชน หรือองค์กรระดับลุ่มน้ำและกลุ่มผู้ใช้น้ำ รวมทั้งองค์กรปกครองท้องถิ่นที่จะต้องเข้ามามีบทบาทในการบริหารจัดการมากขึ้น
      ทางจังหวัดเชียงใหม่ได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว และกำหนดเป็นโครงการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำจังหวัดเชียงใหม่ขึ้นเพื่อจัดทำแผนพัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำ สำหรับเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการและกำหนดทิศทางของการพัฒนาทรัพยากรน้ำของจังหวัด โดยมีข้อมูลในระดับชุมชนหรือหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ และบูรณาการสู่แผนบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของจังหวัดในภาพรวม โดยสร้างเครือข่ายการบริหารจัดการน้ำร่วมกันในระดับพื้นที่เพื่อให้เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมของทุกเขตปกครอง และพัฒนาระบบฐานข้อมูลทรัพยากรน้ำของจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ของจังหวัดอย่างมีประสิทธิภาพ และสนองตอบความต้องการของประชาชนทุกภาคส่วน